|
Ik wordt ontvangen door Saskia in de leeszaal van de bibliotheek omdat de werkkamers in de tijdelijke huisvesting in de Frans van Mierisstraat noodgedwongen erg klein zijn en gedeeld worden. Als de leeszaal om 10.00 uur open gaat verhuizen we toch daarheen en inderdaad... het is er klein en er is weinig privacy, wat Saskia echter niet belemmerd om te vertellen over haar werk en passies.
Hoe is de bibliotheek georganiseerd en welke plek heeft zij binnen het museum?
De bibliotheek van het Rijksmuseum is een afdeling van de sector Collecties. Geert-Jan Koot is hoofd van deze afdeling die is onderverdeeld in de studiezaal (frontoffice) en de bibliotheekadministratie (backoffice). Ik ben sinds december 2005 verantwoordelijk voor de modernisering van de bibliotheekadministratie en de bibliotheekautomatisering. In totaal werken op beide subafdelingen samen gemiddeld 16 mensen. Wat mij hier opvalt is dat de mensen er trots op zijn dat ze bij het Rijksmuseum werken en dat dit ook zichtbaar is in de arbeidsinzet.
De bibliotheek profileert zich als een wetenschappelijke kunsthistorische bedrijfsbibliotheek. Zij heeft als afdeling van de sector Collecties een cruciale plek verworven en wordt gezien als een gelijkwaardige partner in de organisatie (en zeker geen appendix waar je misschien ook wel zonder kunt). Strategisch is dat voor de bibliotheek erg belangrijk. De bibliotheek participeert voorlopig als enige uit de Benelux in de Virtuelle Katalog Kunstgeschichte (VKK). Dit is een samenwerkingsverband van de grootste kunstbibliotheken in Europa die op een geïntegreerde manier samen hun catalogi ontsluiten. Ook op internationaal vlak heeft de bibliotheek via de Art Libraries Section van IFLA veel internationale contacten opgebouwd.
De bibliotheekcollectie verhoudt zich uiteraard tot de museumcollectie, die uiterst divers is. Ze bestaat uit meer dan 250.000 banden, 731 lopende tijdschriften, 3197 tijdschrifttitels en duizenden veilingcatalogi. De laatste jaren is er een acrés van meer dan 6000 banden per jaar. Daarmee is ze inhoudelijk een van de rijkste collecties van het land. De gebruikers zijn nationale en internationale onderzoekers, studenten, museummedewerkers en passanten. Recent is het Rijksmuseum officieel een museum voor Kunst en Geschiedenis geworden. En sinds kort hoort ook de 20e eeuw tot de scope van de collectievorming. Dit zorgt voor aanzienlijke verschuivingen in de museum- en bibliotheekcollectie.
Door de (tijdelijke) verhuizing van de bibliotheek, het Rijksprentenkabinet én alle conservatoren naar de Frans van Mierisstraat is de plaats en de taak van de bibliotheek in de organisatie zichtbaarder geworden. Een groot deel van de resterende handboeken zijn bij deze verhuizing van de kamers van de conservatoren weer teruggegaan naar de bibliotheek, waar ze nu veel regelmatiger geraadpleegd worden. Door de centrale ligging aan de ingang van het gebouw is de studiezaal een plek geworden voor conservatoren om met hun gasten dingen na te kijken, te bestuderen of te bespreken. De bibliotheekcollectie wordt daardoor nog intensiever dan vroeger gebruikt. Dit alles wil men in het 'nieuwe' Rijksmuseum straks graag bestendigen. De bibliotheek zal waarschijnlijk op verschillende plekken, verschillende functies krijgen en zal ook virtueel een meer uitgesproken identiteit krijgen.
Wat is jouw functie en welke taken horen daarbij?
Ik ben hoofd van de bibliotheekadministratie, waar de acquisitie, het catalogiseren, het depotbeheer, de automatisering en digitaliseringsprojecten onder vallen. Op dit moment ben ik de beleidslijnen op het vlak van de bibliotheekautomatisering aan het schrijven. Met name daar moet er een denkomslag plaatsvinden. Het gaat om zoveel meer dan het kiezen en beheren van een totaalsysteem. Er wordt ook gekeken naar mogelijkheden om efficiënter te kunnen werken en meer digitale hulpmiddelen aan o.a. de conservatoren te kunnen bieden.
Waar is jouw loopbaan begonnen?
Ik heb Nederlandse en Engelse taal- en letterkunde gestudeerd aan de Universiteit van Antwerpen. Nadien behaalde ik een graduaat bibliotheek- en documentatiewetenschap (HBO Informatiedienstverlening en -management). Later studeerde ik naast mijn werk nog Informatie- en Bibliotheekwetenschap, ook aan de Universiteit van Antwerpen. Tijdens mijn eerste studie begon ik als bibliotheekassistente in openbare bibliotheken te werken. Voor mijn HBO-opleiding heb ik stage gelopen bij Beatrice De Clippeleir in de Sint-Lucas bibliotheek (de Hogeschool voor Wetenschap en Kunst) in Gent. Samen hebben we in 2000 het Overleg Kunstbibliotheken Vlaanderen (OKBV) opgericht, naar het voorbeeld van het OKBN*ARLIS/NL.
Van januari 1999 tot augustus 2005 werkte ik als kunstbibliothecaresse in het PMMK - Museum voor Moderne Kunst Oostende waar ik gevraagd was om een hele nieuwe museumbibliotheek op te zetten. Dankzij het museumdecreet van 1998 werden musea in Vlaanderen verplicht een bibliotheek te bezitten om erkenning te krijgen. Op 18 maart 2005 ging de PMMK-Bibliotheek open voor het publiek. Ze is gehuisvest op een volledig vernieuwde verdieping van het museum, met een eigen budget, drie personeelsleden en een collectie van zo'n 30.000 banden.
Hoeveel affiniteit heb je met de collectie?
Ik hou erg veel van kunst en architectuur. Mijn moeder was beeldhouwster en mijn vader architect dus ik heb het kijken naar kunst van jongs af meegekregen. Dit te kunnen combineren met mijn liefde voor boeken maakt dit vak ideaal. De collectie van het Rijks is voor mij natuurlijk nog heel erg nieuw. En heel erg breed, dus ik ben in een ijltempo aan het bijleren. De Rijkswidget, een programmatje waarmee elke dag een ander werk uit de collectie wordt belicht op je bureaublad, is ideaal om op een snelle en leuke manier de collectie te leren kennen.
Heb je zelf ook kunst in huis?
Ja. Ik ben samen met mijn zus verantwoordelijk voor het oeuvre van mijn moeder. Daarnaast probeer ik jaarlijks zelf één kunstwerk te kopen. Dat hoeven geen traditionele dingen te zijn. Zo heb ik een jaar de Belgische kunstenares Sophie Nys gesponsord. De asterisk van Joëlle Tuerlinckx op de homepage van mijn website is een ander voorbeeld van een aanschaf die wel een kunstuiting is, maar alleen virtueel beschikbaar.
Voor wie heb je veel bewondering in ons vakgebied?
Voor Geert-Jan, omdat ik zijn visie bewonderde ben ik hier naar toe gekomen.. (zei zij, terwijl hij achter zijn bureau op gehoorsafstand van ons zat). Dat is begonnen op een congres van ARLIS/UK waar Geert-Jan een uitdagende lezing hield die ik zo belangrijk vond dat ik toen heb gevraagd of ik het kon vertalen voor het Vlaamse vakblad Bibliotheek- en Archiefgids (de lezing werd nadien ook nog vertaald in het Duits en Italiaans). En voor Beatrice De Clippeleir die mij tijdens mijn stage vol vuur heeft ingewijd in de kunsthistorische bibliotheekwereld en die ondertussen een vriendin geworden is.
Internationaal heb ik erg veel bewondering voor Clive Phillpot en Simon Ford. De eerste is het voormalige hoofd van de bibliotheek van het Amerikaanse Museum of Modern Art in New York, de andere werkte voor de Special Collections Department van de National Art Library in het Victoria & Albert Museum in London. Alhoewel van een verschillende generatie hebben ze allebei voor mij essentiële teksten over kunstbibliotheken geschreven. En in hun leven en werk slagen ze er in hun interesse in kunst te combineren met hun werk én daar ook nog eens interessant over te schrijven.
Noem eens een mooie bibliotheek?
Eén? dat gaat niet lukken... Natuurlijk de PMMK-Bibliotheek in Oostende. Ik ben er erg trots op dat ze comfortabel is geworden, met veel faciliteiten en een interessante collectie. De Cuypersbibliotheek van het Rijks die door Anne van Grevenstein en haar ploeg zo mooi gerestaureerd is. De bibliotheek van het Serralves Museum in Porto, daar zijn de kunstwerken geïntegreerd in de bibliotheek. Prachtig, het werk van Tobias Rehberger dat hangt in de studiezaal. En er is een collectie kunstenaarsboeken van wereldkwaliteit die werd bijeengebracht door de Belgische curator Guy Schraenen. En tenslotte de bibliotheek van het van Abbemuseum, omdat het hen gelukt is een centrale functie in het museum uit te bouwen en omdat dit zo mooi vertaald werd in de architectuur. En natuurlijk omdat de collectie conceptuele kunst van het van Abbe mij persoonlijk erg aanspreekt.
Wat ben je aan het lezen op dit moment?
Ik lees momenteel vooral veel vakliteratuur, vaak in de vorm van e-journals, websites en weblogs met als favoriet op dit moment Lorcan Dempsey's weblog ('chief strategist' van OCLC). Schrijvers waar ik erg van hou zijn Jorge Luis Borges (jarenlang directeur van de Nationale Bibliotheek van Argentinië), Georges Perec (bv. Het leven, een gebruiksaanwijzing) en Gertrude Stein (bv. The life of Alice B. Toklas. [Hierbij moet opgemerkt worden dat Saskia mij bevreemd aankeek toen ik bekende geen van de drie schrijvers te kennen, wat ik nu uiteraard probeer goed te maken door meteen De Aleph en andere verhalen van Borges uit de bibliotheek te lenen…]
Wat doe je als je vrij bent?
Ik ben erg geïnteresseerd in architectuur. De afgelopen jaren heb ik samen met mijn vriendin en mijn zus en schoonbroer het ouderlijk huis gerenoveerd. Nu is dat klaar en hebben mijn vriendin en ik een huis uit de jaren '60 gekocht waar ik al jaren langs rijd en wat een tijdje terug ineens te koop stond. Dat gaan we nu stukje bij beetje opknappen.
Persoonlijke favorieten
Mocht u uit dit interview nog niet het beeld van een pittige, goed geïnformeerde en internationaal georiënteerde vakvrouw hebben gekregen kijk dan nog even op Saskia's eigen website. Andere favorieten zijn:
| 
