Website van OKBN * ARLIS/NL p/a Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Postbus 90418, 2509 LK - DEN HAAG - Nederland

In gesprek met Alies Baan, documentalist in het Noordbrabants Museum

Sinds april 2008 werkt Alies als documentalist in het Noordbrabants Museum. 'Een baan voor 36 uur in de week die alles in zich heeft wat ik leuk vindt: geschiedenis, kunst en documentatie in een hectische en dynamische omgeving', vertelt ze enthousiast. Omdat ze weet dat dit soort banen maar dun gezaaid zijn heeft ze meteen gesolliciteerd toen ze de functie op de Nedbib-lijst voorbij zag komen, ondanks het feit dat ze in Zutphen woont. Alies is haar opleiding nog begonnen op de BDI, die tijdens haar studie werd omgevormd tot IDM. Nadat ze in 1997 haar diploma behaalde heeft ze eerst op projectbasis op een aantal plekken gewerkt, zoals het Luchtvaartmuseum in Soesterberg, een justitiële jeugdinrichting in Harreveld en ingenieursbureau DHV in Amersfoort. Daarna heeft ze 8,5 jaar bij de Nederlandse Bank in Apeldoorn gewerkt waar ze zowel archief- als bibliotheekwerkzaamheden had.

We voeren ons gesprek in het documentatiecentrum, op de bovenste etage van het museum. Er staan kasten vol boeken en jaargangen tijdschriften. De boekencollectie groeit gestaag dankzij een actieve inbreng van diverse medewerkers, een behoorlijke hoeveelheid presentexemplaren, boeken die door kunstenaars geschonken worden en de aanschaffen van Alies. Dit gebeurt op basis van het collectieprofiel waarin uiteraard de geschiedenis van Den Bosch en Noord-Brabant en de boeken over Jeroen Bosch, Breugel en van Gogh een belangrijke plek hebben. Verder er is een hele kast met het museumarchief, er zijn laden met kunstenaarsdocumentatie, tentoonstellingsdocumentatie en alle objectdocumentatie. Er is beeldmateriaal dat bestaat uit een behoorlijke collectie dia's, video's en dvd's, cd-roms met fotomateriaal en een database vol digitale afbeeldingen van de collectie.

Alies is naast haar bibliotheektaken ook verantwoordelijk voor alle aanvragen met betrekking tot beeldmateriaal, zowel van collega's als van externen, zowel als het gaat om pr-beelden als om foto's van de collectie. Het is dus met recht een documentatiecentrum en Alies is veel meer dan de bibliothecaris. 'Dat maakt het werk juist aantrekkelijk' zegt ze. 'Ik kan iedere dag zelf bepalen wat ik ga doen, er is altijd werk genoeg'. Het museum is bezig met een nieuwe (meer interactieve) website. Een van de wensen is dat daar ook de bibliotheekcatalogus op raadpleegbaar wordt. Daarover zijn contacten met Adlib. Intern beheert Alies de database samen met de registrator, die verantwoordelijk is voor het museumdeel.

Het documentatiecentrum is primair bedoeld voor de eigen medewerkers, vooral de conservatoren en de medewerkers van de afdelingen educatie en marketing. 'Alies zegt: 'Het is leuk om elke keer naar een nieuwe tentoonstelling toe te werken. Collega's komen zelf informatie zoeken én ik zoek op verzoek achtergrondinformatie over de tentoonstelling'. Daarnaast komen er af en toe bezoekers op afspraak, voornamelijk onderzoekers, studenten, stagiaires en de rondleiders weten haar te vinden. Ook in 2012 zal dit zo blijven, het documentatiecentrum zal blijven bestaan naast het kenniscentrum.

Ze geeft aan dat het prettig is dat haar voorgangster Helmi nog in het museum werkt en dat ze af en toe op haar kennis kan terugvallen.

Naast het uitvoeren van de gebruikelijke werkzaamheden denkt en praat Alies mee over het kenniscentrum dat onderdeel gaat worden van de nieuwbouw van het Stedelijk Museum (SM's) in de tuin van het voormalige Gouvernementspaleis. Het plan is dat hier in 2012 het museumkwartier van Den Bosch komt, waar bezoekers ook gebruik kunnen maken van een interactief kenniscentrum. Tevens wordt er gesproken over samenwerking met het Erfgoedhuis. Concretisering hiervan zal waarschijnlijk pas plaatsvinden na 2012.

Op dit moment is er in het museum ook wel een mediazaal, waar bezoekers dvd's kunnen bekijken en waar soms een overzicht van boeken staat die bij de tentoonstelling horen. Maar deze ruimte wordt regelmatig ook gebruikt voor andere zaken. Het huidige documentatiecentrum is trouwens wel aan een renovatie toe. De platen aan het plafond en tegen de muren zijn uit de begin jaren 80 en de vloer is eigenlijk niet geschikt voor alle kilo's papier. Daarom staat een verbouwing van de ruimte gepland voor 2010. Voor Alies is dit, samen met de voorbereidingen voor het kenniscentrum in de nieuwbouw, een prima aanleiding om alle collectie onderdelen eens kritisch langs te lopen: wat kan er gesaneerd worden, wat is geschikt voor het museumpubliek, wat dient er gedigitaliseerd te worden, wat missen we nog. Deels doet ze dit samen met de conservator oude kunst. Na de verbouwing van het documentatiecentrum zal er meer ruimte zijn voor de verschillende vormen van documentatie. Alies gaat dan ook in de komende periode een plan maken voor de indeling van de ruimte.

'Het meest unieke materiaal is natuurlijk de tentoonstellingsdocumentatie' vertelt Alies. Van de documentatie van de huidige tentoonstellingen maakt Alies een selectie die meteen gedigitaliseerd wordt. Het is echter nog heel veel werk om te bepalen wat en hoeveel er van de reeds verzamelde documentatie toegankelijk gemaakt moet/kan worden voor het grote publiek. Daarnaast zou het natuurlijk fijn zijn als alle objectdocumentatie digitaal beschikbaar en doorzoekbaar zou zijn. Wensen genoeg !

Zoals gebruikelijk probeer ik ook nog wat zaken over Alies persoonlijk te weet te komen. 'Ik ben de reistijd gaan zien als vrije tijd' vertelt ze. 'Op de heenreis lees ik de krant of een HP De Tijd of Elsevier, 's middags vooral Nederlandse literatuur. Ik ben een groot fan van Arnon Grunberg'. Op moment van interviewen is Alies 'De donkere kamer van Damocles' aan het lezen, 'een van de klassiekers die ik toch zeker gelezen moet hebben', vindt ze. Verder brengt ze veel tijd door met vrienden. Ze noemt zichzelf een sociaal dier. Ze gaat graag met vrienden naar een tentoonstelling, of een flink eind wandelen of fietsen. Haar vriend is kok van zijn beroep en kookt ook thuis. Ze houden beide erg van lekker eten en een goed glas wijn. Spanje is een favoriete vakantiebestemming, er heen vliegen en daar met een auto rondtrekken hebben ze al diverse keren gedaan. Alies houdt van de mentaliteit van de mensen en de diversiteit van het land.

'De universiteitsbibliotheek van Coimbre heeft veel indruk mij gemaakt', vertelt Alies. Die komt nu toch echt op mijn lijstje van 'te gaan zien', de schrijver van Nachttrein naar Lissabon en Ricky Tax spraken er ook al lovend over. Tot slot vertelt Alies dat ze erg blij is met het OKBN. Ze verwacht dat het voor haar als klankbord zal gaan en blijven functioneren. Ze hoopt op veel uitwisseling van problemen, wensen en mogelijkheden via de vergaderingen en themadagen.